Budowa samochodu

Obsługa i naprawa

Komputer

DOS

Windows

Aplikacje

Grafika

Sieci komputerowe

Internet

Programowanie

DOS

 

MS DOS

System opracowany przez firmę Microsoft, stąd jego pełna wersja brzmi MS DOS. Firma Microsoft sprzedaje swój system producentom sprzętu, którzy czasem przerabiają go nieco, aby lepiej współpracował z ich produktami. Możesz więc mieć PC DOS (wersja firmy IBM), Compaq DOS, HP DOS (Hawlett-Packard), Zenith DOS, itd... Firmy te nie zmieniają sposobu pracy systemu, a dostosowują go tylko do wymagań własnego sprzętu. Pierwsza wersja DOSa, oznaczona numerem 1.0 pojawiła się w roku 1980. Od tego czasu pojawiło się wiele sukcesywnie ulepszanych wersji systemu. DOS jak każdy system ma swoje wady i zalety, do pierwszych zaliczamy przede wszystkim brak możliwości uruchomienia wielu programów na raz, oraz ograniczone możliwości korzystania z pamięci operacyjnej powyżej 640 KB. Sposób obsługi programu polegający na drobiazgowym i dokładnym wpisywaniu komend również przysparza wiele kłopotów, chociaż z pewną pomocą przychodzą tu nakładki systemowe typu "Norton Commander" czy "DOS Shell" które ułatwiają sposób nawigacji. Zaletą systemu jest jego popularność i otwartość dzięki czemu może być uruchamiany na wielu komputerach niezależnie od producenta i konfiguracji.


        Aby komputer mógł realizować stawiane mu zadania oraz aby wszystkie urządzenia wchodzące w jego skład mogły poprawnie działać musi on być wyposażony w specjalny program, który zarządza i nadzoruje jego pracą. Takim programem jest system operacyjny.

        Jeżeli porównać pracę komputera i człowieka można dostrzec wiele analogii i podobieństw. Układ nerwowy u człowieka steruje pracą wszystkich narządów oraz czynnościami i zachowaniem się całego organizmu. Za pomocą receptorów organizm reaguje na bodźce środowiska w sposób ruchowy lub psychiczny. Podobnie jest z komputerem. Bodźce zewnętrzne trafiają do jego wnętrza następnie są tłumaczone i wykonywane. Nadzorcą wszystkich urządzeń wchodzących w skład systemu komputerowego jest system operacyjny.

        System operacyjny jest programem nadzorującym pracę wszystkich urządzeń systemu komputerowego: pamięci operacyjnej (RAM, ROM) oraz urządzeń wejścia/wyjścia (klawiatura, drukarka, monitor ...) i tworzy środowisko, w którym pracują inne programy. Pełni on następujące funkcje:

  • zapewnia obsługę dialogu pomiędzy użytkownikiem a komputerem,
  • nadzoruje wymianę informacji pomiędzy poszczególnymi urządzeniami systemu,
  • organizuje zapis informacji na dysku,
  • zarządza pamięcią operacyjną,
  • ułatwia tworzenie i uruchamianie innych programów, sygnalizuje błędy.

Historia systemów operacyjnych

        Kiedy w 1975 roku Bill Gates wraz z kolegą z liceum Paulem Allenem założył Microsoft nikt nie przypuszczał, że firma stanie się monopolistą na rynku nie tylko pod względem samego sprzętu komputerowego, ale również pod względem oprogramowania. W 1981 roku Gates wykupił od firmy Sattle Computer Products licencję na system QDOS (Quick Dirty Operating System) - produkt Tima Patersona. Microsoft dokonał przeróbek i dostarczył do oceny firmie IBM system MS-DOS 1.0 (4000 wierszy w asemblerze zajmuje 12kB pamięci). IBM sprzedawało go wraz ze swoim komputerem PC jako PC-DOS. Kolejną wersją był MS-DOS 2.0. Równocześnie powstawały systemy: Windows i OS/2, który nie zdobył większej popularności, ale po kilku latach przekształcił się w Windows NT - jeden z dzisiejszych filarów Microsoftu. Windows 3.0 stanowił ważny etap w działalności firmy Microsoft. Jego kolejne wersje 3.1, 95, 98 umocniły jeszcze pozycję firmy na rynku systemów operacyjnych.

Budowa systemu DOS

        System operacyjny DOS jest częściowo zawarty w pamięci stałej ROM. W pamięci tej zawarta jest tylko ta część, która pozwoli zainicjować pracę komputera, a w efekcie resztę systemu wczytać z dysku twardego bądź dyskietki systemowej. W skład systemu DOS wchodzą:

  • moduł BIOS (podstawowy system wejścia/wyjścia) umieszczony w pamięci ROM, który zapewnia obsługę podstawowych operacji wejścia/wyjścia. Dzięki niemu istnieje możliwość wczytania pozostałej części systemu z dysku,
  • plik IO.SYS, który pozwala na dołączenie właściwego systemu do modułu BIOS, zawiera także programy obsługi standardowych urządzeń
  • plik MSDOS.SYS, który zapewnia współpracę z programami użytkowymi, między innymi zarządza plikami, pamięcią i procesami towarzyszącymi realizacji programów
  • plik COMMAND.COM, który zapewnia właściwą interpretację poleceń systemowych.

Uruchamianie systemu operacyjnego DOS

        Ładowanie systemu operacyjnego DOS jest inicjowane automatycznie po włączeniu mikrokomputera i wykonaniu programów testowych zawartych w programie BIOS. System operacyjny DOS może być ładowany z dysku twardego lub dyskietki systemowej włożonej do napędu A:. Po prawidłowym załadowaniu systemu operacyjnego na ekranie pojawia się znak zachęty do pracy tzw. Zgłoszenie gotowości systemu operacyjnego do przyjmowania poleceń. Znak gotowości do pracy przyjmuje postać: C:\>_
Po pojawieniu się znaku zachęty można wykonywać programy zainstalowane na dysku lub dyskietce.

Ważniejsze polecenia systemu DOS

         Polecenia systemu DOS dzielimy na:

  • Wewnętrzne - podczas pracy zawarte są w pamięci operacyjnej komputera (RAM)
  • Zewnętrzne - zapisane są na dyskietce systemowej, a także na twardym dysku w oddzielnych plikach o rozszerzeniach COM i EXE

Kilka najprostszych poleceń wewnętrznych systemu DOS

CLS - wymazanie ekranu i przemieszczenie kursora w lewy górny róg ekranu
A: C: - polecenie zmiany napędu bieżącego
VER - wyświetlenie na ekranie wersji systemu operacyjnego
DATE - wyświetlenie na ekranie bieżącej daty oraz komunikatu zachęcającego do jej zmiany
TIME - wyświetlenie na ekranie aktualnej godziny z możliwością jej zmiany
VOL - wyświetlenie na ekranie nazwy bieżącego dysku
DIR - wyświetlenie listy plików i podkatalogów danego kataloguDIR/p - pokazuje listę plików w kolejnych ekranachDIR/w - lista wyświetlana jest na ekranie w 5 kolumnach
Przykład:
DIR C:*.COM - wyświetla wszystkie pliki z rozszerzeniem COM znajdujące się na dysku C
DIR A*. - wyświetla wszystkie katalogi zaczynające się na literę "a" w danym katalogu
MD - tworzenie katalogu
Przykład:
MD SKLEP - tworzy podkatalog Sklep (w katalogu głównym jeśli jest on bieżący)
MD\SKLEP\CHEMIA - tworzy katalog CHEMIA w katalogu SKLEP
CD - zmiana katalogu bieżącego
Przykład:
CD WINDOWS - powoduje przejście do katalogu WINDOWS (jeśli jest on podkatalogiem katalogu głównego)
CD\ - powoduje przejście do katalogu głównego
CD.. - powoduje przejście do katalogu nadrzędnego względem katalogu bieżącego
RD - usuwanie katalogu
Przykład:
RD C:\SKLEP\CHEMIA - kasuje katalog CHEMIA znajdujący się na dysku C w katalogu SKLEP
RD SKLEP - kasuje katalog SKLEP znajdujący się na w bieżącym katalogu
Uwaga! - kasowany katalog nie może zawierać żadnych plików (trzeba je wcześniej usunąć). Nie można usunąć katalogu bieżącego (trzeba wyjść z niego do katalogu nadrzędnego)
 
  Polecenia zewnętrzne:
TREE - wyświetlenie drzewa katalogów
DELTREE - usuwanie katalogu wraz z plikami
UNDELETE - przywrócenie usuniętych wcześniej plików
FORMAT A:(C:) - formatowanie dyskietki znajdującej się w napędzie a:, lub dysku twardego oznaczonego literką C:
FDISK - polecenie pozwalające "przejść" do edycji partycji na dysku twardym (dla bardziej zawansowanych)


Copyright © 2003 Krzysztof Szymanek